Kerstmis in Finland
(witte
achtergrond)
link maken naar deze site? Klik hier!
|
link maken naar deze site? Klik hier! |
|
| ook te vinden via | Kerst.Beginthier - Kerst.Zappsite - Kerst.Jouwpagina - Start-digitaal - Kerst bij Stophier - Kerstmis.2Link - Kerstmis.Pagina.be - Kerst.Eigenstart - Yompie - Kerst.Coolbegin - KerstmisOnline - Kerst.Openstart - Kerst.Startpagina - Kerst startpagina |
Special van www.finlandsite.nl - klik hier of hier om uw mobiel in kerststemming te brengen!
Inhoud
Wat is kerstmis in Finland, land van de kerstman?
Kerstmis is heel belangrijk voor de mensen in het Noorden. Na de lange, donkere en vaak erg natte herfst, komt Kerstmis als keerpunt van het jaar. Het licht overwint langzaam maar zeker de duisternis. Tijd om te feesten dus!
| In Finland is de aanloop naar Kerstmis een gezellige bedoening. Voor de Kerk begint de kerstperiode op de eerste zondag van de advent, maar de Finnen starten al veel eerder met de voorbereidingen voor Kerstmis. In oktober reeds doen talrijke verenigingen alles om in kerststemming te komen. De vrouwenorganisaties bijten gewoonlijk de spits af met de voorbereidingen voor hun kerstbazaars. Naar oude Finse gewoonte komen hun leden in de herfst samen, meestal om kerstversieringen te maken. Deze avondjes zijn eigenlijk al de eerste kerstfeestjes, in het Fins bekend onder de charmante naam "Pikkujoulu"-"kleine Kerst"-, want ze hebben steeds een of ander kerstprogramma met voordrachten, muziek en lekkernijen die typisch zijn voor deze tijd van het jaar. |
De eerste adventszondag luidt officieel de kerstperiode in. In de kerken weergalmt Voglers "Hosanna" en stromen de mensen toe om te luisteren. In het hele land worden 's avonds adventsconcerten gehouden en de stadscentra baden in het licht van de kerstlampjes in de etalages en kantoren. Pietarsaari, een stad aan de westkust van Finland, heeft al sinds 1840 een speciale kerststraat (Storgatan).
| Sint-Lucia Op 13 december vieren de Zweedstalige scholen en families in Finland Sint-Lucia, oorspronkelijk een Zweedse traditie die sinds begin 1920 ook in Finland gevierd wordt. Het feest van Sint-Lucia valt op de kortste dag van het jaar. Dit verklaart waarom Lucia, koningin van het licht, in het Noorden zo geliefd is. "Finlands nationale Lucia" wordt via een openbare stemming uit tien tienermeisjes verkozen. De verkiezing is gekoppeld aan een liefdadigheidscampagne voor Folkhälsan, een gezondheidsorganisatie die met het ingezamelde geld talrijke volksgezondheidsprogramma's kan organiseren. |
|
De kerstboom en de sauna op kerstavond
Geleidelijk aan komt de adventsversiering te voorschijn. Kinderen hangen hun adventskalender op en thuis beginnen de Finnen de dagen tot Kerstmis af te tellen met behulp van adventskaarsen. Op de eerste zondag steken ze de eerste kaars aan, op de tweede zondag zowel de eerste als de tweede, en zo verder tot de vierde kaars, op de vierde zondag. Zo krijgt men een rij kaarsen van klein naar groot. Dit gebruik is uit Zweden en Duitsland afkomstig en is in de jaren 1930 in Finland overgenomen. Tijdens de kerstperiode versturen de Finnen kerstkaartjes, kopen of maken ze kerstversiering en bereiden ze lang op voorhand kerstgerechten.
Op de laatste zondag voor Kerstmis zorgen de Finnen voor een kerstboom, die ze pas één dag voor kerstavond binnenbrengen. Ze zetten hem met zijn mooiste kant naar het midden van de woonkamer en versieren hem. Ze hangen er graag slingers in met vlaggetjes van alle landen, een symbool van de vriendschap tussen de volkeren, en steken de kaarsjes of lichtjes in de kerstboom aan. Een andere kerstversiering is de "himmeli", een geometrisch mobiel van stro, waarvan het vervaardigen heel wat behendigheid vergt. Maar ze hebben nog tal van andere versieringen. Ze denken ook aan de dieren. Bijna iedereen hangt buiten voor de vogels een paar haverbundels op.
Ook de sauna is niet weg te denken uit het Finse kerstfeest. Iedereen die op kerstavond het Finse platteland afreist, kan boven bijna elk saunahuisje een rookpluim zien opstijgen.
Kerstavond
Niet kerstdag zelf, maar kerstavond is de belangrijkste feestdag. Gezinnen komen dan samen en kinderen die al uit huis zijn, trachten kerstavond met hun ouders door te brengen. 24 december is in feite nog gedeeltelijk een werkdag: de winkels zijn 's ochtends open. Zo kunnen de mensen op de valreep nog cadeautjes en gerief voor de kersttafel kopen.
Stipt om twaalf uur 's middags wordt in Turku, de vroegere hoofdstad van Finland, de "kerstvrede" afgekondigd, samen met aanmaningen en wensen die nog uit de Middeleeuwen stammen. De meeste Finnen volgen deze plechtigheid, die het begin van het feest inluidt, via radio of televisie. Op dat tijdstip komen bij de meeste gezinnen de eerste kerstgerechten op tafel.
Tegen zonsondergang begeven de Finnen zich naar het kerkhof, waar vaak rond 5 uur 's avonds een dienst wordt gehouden. Op de graven van dierbare overledenen zetten ze kaarsjes, soms met een bloemenkrans of een dennentakje. Een Fins kerkhof op kerstavond is adembenemend: duizenden kaarsjes die de sneeuw doen oplichten, een beeld dat buitenlandse toeristen nooit vergeten.
'Joulupukki": de Finse kerstman
Eens weer thuis, wachten de gezinnen vol spanning op de komst van de kerstman. De Finse kerstman is een meer aardse tegenhanger van Sinterklaas en woont op de "Korvatunturi", een ronde berg in Oost-Lapland. (De Finse radio heeft hem daar in 1927 neergezet en sindsdien heeft hij er zijn hoofdkwartier.) In tegenstelling tot de meeste andere landen, komt de kerstman op kerstavond persoonlijk op bezoek. Meestal verkleedt de vader zich als kerstman, maar het kan ook een buurman of familielid zijn. De kinderen verkleden zich als kaboutertjes, de kleine helpertjes van de kerstman, met rode kousen, een lange rode cape, een rode puntmuts en een grijs katoenen pakje, ook weer met rood versierd. De kerstman brengt gewoonlijk een grote mand vol cadeautjes mee en vraagt bij zijn komst: "Zijn hier brave kinderen?", en de kinderen roepen dan luid in koor "ja!".
Daarna zingen ze liedjes en maken soms zelfs een rondedansje met hem. De kerstman vertelt over zijn lange reis, helemaal uit Lapland. Hij heeft geen tijd om lang te blijven. Zodra de kinderen en volwassenen hun laatste liedje hebben gezongen, neemt hij zijn stok en schuifelt weg in zijn vilten laarzen en pelsmantel. Zijn helpertjes blijven achter om de geschenkjes uit te delen. De kerstcadeautjes, een gebruik ontstaan aan het begin van de negentiende eeuw, werden vaak gemaakt door de schenkers zelf en waren meestal kleding of voedingsmiddelen. Aan het begin van de twintigste eeuw werden commerciële cadeautjes populair in heel het land. De laatste jaren hebben zelfgemaakte geschenkjes weer de bovenhand genomen.
Pas na dit hoogtepunt van het kerstprogramma wordt de hoofdmaaltijd opgediend. Op tafel verschijnen dan de fijnste gerechten uit moeders keuken.
Kerstdag
Kerstdag, in de meeste landen het hoogtepunt van de Kerstvakantie, komt in Finland bijna als een anticlimax. Het is traditioneel een dag van rust, waarop men vroeger enkel de kerkdienst bijwoonde. Ook nu nog lopen de kerken op kerstdag vol, zelfs al begint de dienst vaak om zes uur 's morgens. Veel mensen verkiezen echter de dienst thuis op televisie te volgen. Tegenwoordig brengen de Finnen eerste kerstdag met familie en vrienden door.
Tweede kerstdag, in Finland "Tapaninpäivä" of Sint-Stefaan genoemd, is ook een vrije dag. Vroeger maakten de mensen ritjes met de slee, maar tegenwoordig zijn er niet zoveel paarden meer en vieren ze "Tapaninpäivä" op feestjes thuis of op Sint-Stefaansbals in restaurants.
|
|
Oud en Nieuw Kerstmis is een gezinsfeest, of liever een feest voor de kinderen en een tijd waarin je je weer herinnert wat je de rest van het jaar bijna vergeten bent: andere mensen, je verre familie, tradities en het idee van vrede op aarde en geluk voor alle mensen. Kerstmis is in Finland het feest met de meeste tradities. Het is een feest voor het gezin, de naaste familie, alleenstaande vrienden en vooral voor de kinderen. Elk jaar verschijnen dezelfde oude, vertrouwde gerechten op de kersttafel. Vermaard zijn de Finse ovenschotels, die gemakkelijk al een paar dagen op voorhand kunnen worden voorbereid. In Finland is het eten van rijst- of gerstepudding het begin van Kerstochtend. Men kan dit het beste in de oven gaar laten worden |
Rijstpap (puuro)
(Voor 10 personen)
Bereidingstijd: 10 minuten
Kooktijd: 40 minuten
Geschikt om in te vriezen
2 kopjes (1/2 dl) water
6 kopjes (3 dl) melk
1 1/4 kopje (3 dl) rijst
1 1/2 theelepel zout
1 gepelde amandel fijne kaneel
suiker naar smaak
1. Breng de melk en het water samen aan de kook en voeg de rijst toe.
2. Laat de rijst sudderen tot hij gaar is. Voeg het zout en de gepelde amandel toe. Dien op met fijne kaneel, suiker naar smaak en melk.
NB. : de amandel zou geluk brengen aan wie hem op zijn bord vindt.
1. De zuidvruchten in koud water spoelen, en een
nacht laten staan in ruim water met suiker
2. De volgende dag kookt u de vruchtjes in het weekwater
3. 20 minuten laten sudderen, tot
alles gaar, maar niet stuk gekookt
4. De vruchten met een schuimspaan in een schaal doen, het kaneelstokje
verwijderen
5. Vervolgens het aardappelzetmeel aanlengen met wat koud water en hiermee het
vocht (van het vuur af) binden onder voortdurend roeren
6. Dit vocht over de zuidvruchten gieten en er daarna wat suiker over strooien
1. Eén grote of twee kleine ovenschalen invetten
2. Alle ingrediënten er in doen en goed met de mixer vermengen
3. Ongeveer 1 uur in de oven zetten
4. De oven uitzetten; de schaal met aluminiumfolie of een deksel afdekken, en een hele nacht in de oven laten staan.
5. 's-Morgens zal de pudding nog wel wat warm zijn, maar u kunt hem licht verwarmen voordat hem serveert.
Op deze manier is het klaarmaken van de pap erg eenvoudig. Hij wordt geserveerd met melk en kaneel.
2 liter water
1 tak van de jeneverbesstruik
3 dl. Mout
2 dl. Suiker
2 liter lauw water
1/4 - 1/3 theelepel verse gist
1. Kook 2 liter water en een kleine jeneverbesstruiktak
2. Voeg de mout en de suiker toe
3. Giet het gekookte water op de mout
4. Voeg hier na 1 uur lauw water aan toe; verstrooi de gist boven het mengsel
5. Laat de drank op kamertemperatuur 1 etmaal staan/ gisten
6. Zeef de drank en doe dit in flessen
7. Bewaar de flessen met de drank 2 dagen in de koelkast, waarna het geschikt is voor consumptie
Bereidingstijd: 10 minuten
Braadtijd in de oven: 45-55 minuten per kilo
Ovenstand: 125°-150°C resp. 225°C
Gezouten stuk ham (5-8 kilo)
Gratineren met:
2-4 eetlepels mosterd
2-4 eetlepels kandijsuiker
2-4 eetlepels paneermeel
Kruidnagel om te garneren
| 1. Leg de ham in een ovenschaal op een rooster, met de zwoerdkant naar boven en stop een vleesthermometer in de ham aan de dikte kant. De thermometer mag niet tegen het bot komen. 2. Zet de ham in de oven. Een exacte braadtijd opgeven is moeilijk. Je kunt het beste afgaan op de thermometer: als die 77°C aangeeft, is de ham gaar. 3. Neem de ham uit de oven en laat even afkoelen. Haal het zwoerd eraf; en zoveel vet als nodig. 4. Meng de ingrediënten om te gratineren en smeer het mengsel uit over de ham. Zet de ham terug in de oven op 225°C. Laat de ham tien minuten in de oven of wacht tot zich een goudbruin korstje heeft gevormd. Garneer de ham met kruidnagel. NB. : als je de ham op een lagere temperatuur braadt, verliest het vlees minder vleesnat en zal het veel malser zijn. Hoe lager de temperatuur, hoe langer de ham in de oven moet blijven staan. Ter variatie: veel mensen verkiezen ham met een deegkorstje, omdat het vleessap dan beter bewaard blijft. Het deeg als volgt bereiden: Meng 2 kopjes (800 g) roggebloem in 1 liter water en smeer het deeg op de ham in een laagje van ca. 1,5 cm dik. Voeg aan het deeg geen zout toe: als de ham te zout is, zal het deegkorstje het zout absorberen. Tip: Het vleesnat dat achterblijft in de ovenschaal, kan je gebruiken om er een heerlijke saus van te maken. Maar wees voorzichtig, want het vleesnat kan erg zout zijn. Om de zoute smaak te verzachten, kan je er wat appelmoes met gemalen gember en . mosterd doormengen. De saus tegelijk met de warme ham opdienen. |
|
Gerechten uit de oven vormen de belangrijkste hoofdschotels van de kersttafel. Ze zijn heel populair bij de gastvrouw, omdat ze zo gemakkelijk op voorhand kunnen worden bereid en heel goed twee of drie dagen op een koele plek te bewaren zijn. Een gerecht als koolraappuree bijvoorbeeld, krijgt zelfs meer smaak wanneer het opnieuw wordt opgewarmd. Schotels uit de eigen oven, dat is de Finse keuken op haar best: ze zijn heel voedzaam, veel gemakkelijker te bereiden dan men denkt en bovendien heel goedkoop. De meest courante kerstschotels worden gemaakt van aardappelen, wortelen of koolrapen.
Ga naar http://finsekeuken.ontheweb.nl voor meer Finse recepten. Onder meer voor zoete gegratineerde aardappelschotel (imelletty perunalaatikko), ook een typisch kerstgerecht.
Koolraappuree (lanttulaatikko)
| Bereidingstijd: 25-30
minuten Kooktijd van de koolraap: 30-40 minuten Baktijd in de oven: 1,5 - 2 uur Ovenstand: 175°C Geschikt om in te vriezen 2 grote koolrapen (1,5-2 kg) |
|
1. Schraap of schil de koolraap. Snij in flinke stukken en kook in licht gezouten water tot ze gaar zijn.
2. Giet af en bewaar het kooknat. Stamp vervolgens de koolraap fijn of maal ze met een mixer.
3. Meng het volgende erdoor: een papje van room en paneermeel, stroop, geklopt ei, specerijen en zoveel kooknat als nodig om een zachte en luchtige puree te krijgen.
4. Giet de puree over in een ingevette ovenschaal, trek met een vork voortjes over het oppervlak en bestrooi met een dun laagje paneermeel.
5. Leg er vlokjes boter op en zet in de oven.
NB.: de smaak van de koolraappuree komt nog beter uit als je er licht gebakken snippertjes ui aan toevoegt.
1. Fileer de zalm indien nodig. Laat de huid zitten.
2. Wrijf de twee stukken gefileerde vis met keukenpapier droog. Spoel ze niet af.
3. Bestrooi de bodem van een geschikte schotel met zout en leg een van de stukken vis met de huid naar beneden op het zout. Strooi de specerijen op beide stukken en leg het tweede stuk met de huid naar boven op het eerste. Strooi de rest van het zout en de dille uit over de vis. Dek de schotel goed af met aluminiumfolie en zet hem op een koele plek met een klein gewicht erop.
4. Schraap alle specerijen weg en snij de filets schuin tegen de huid in kleine mootjes. Dien op.
Tip: Vers gezouten zalm kun je heel goed zonder saus serveren, zeker met Kerstmis. Wil je toch een sausje, dan is mosterdsaus aan te bevelen. Die bereid je vlak voor het opdienen van de zalm als volgt: maak een mengsel van 3 eetlepels bruine mosterd, 2 eetlepels suiker en 4 eetlepels wijnazijn; voeg langzaam, terwijl je het mengsel dooreenklopt, 3/4 kopje (2 dl) olie (liefst olijfolie) toe en roer er ten slotte een ruime hoeveelheid fijngehakte dille doorheen
|
300 gr. versgezouten zalm 1. Mix de slagroom met een mixer tot het schuimt |
|
Ingelegde haring (lasimestarin silli)
Bereidingstijd: 30 minuten
Weken: 12 uur
Marineren: 2-3 dagen
4 flinke haringen
3 rode uien
2 wortelen
30 hele witte en Jamaicaanse peperkorrels
4 laurierblaadjes
Marinade: 1 1/4 kopje (3dl) azijn
1 1/4 kopje (3dl) suiker
2 1/2 kopje (6 dl) water
| 1. Laat de vis een nacht lang weken in koud water of een mengsel van water en melk (half om half). Het vocht mag men van tijd tot tijd verversen. 2. De marinade: breng alle ingrediënten aan de kook en laat afkoelen tot kamertemperatuur. 3. Verwijder de ingewanden en het binnenvlies van de vis, bijvoorbeeld met een keukenschaar. Spoel goed schoon en droog af met keukenpapier. Snij in kleine mootjes. 4. Schil de uien, schraap de wortelen en snij in schijfjes. 5. Vul een grote glazen pot afwisselend met laagjes vis, ui, wortel en specerijen. Giet de marinade eroverheen. 6. Sluit de pot af en zet minstens Twee dagen weg op een koele plaats. Als je hem koel bewaart, blijft de haring een paar weken goed. Na 4 à 5 dagen is de vis op zijn lekkerst. Tip: je kan ook andere specerijen gebruiken, zoals mierikswortel (in dunne plakjes), selderij zaad en mosterdzaad. De vis kun je ook fileren (incl. verwijdering van de huid). In dat geval is weken niet nodig. |
 |
| 4 gekookte aardappelen 4 gekookte wortelen 4 gekookte of opgelegde bieten 1 augurk 1 kleine ui zout, witte peper Dressing: 1 1/2 dl room 1 1/2 theelepels azijn (10%) 1 1/2 theelepels suiker (kookvocht van de bieten) 1. Kook op voorhand de groenten (behalve de ui) in hun schil tot ze zacht zijn. |
|
Bereidingstijd: 30 minuten
Baktijd in de oven: 2 uur
Ovenstand: 175°C
Niet geschikt om in te vriezen
1/2 kg gemalen /ever
3/4 kopje paneermeel
1 1/2 kopje (4 dl) room
2 uien
2 eetlepels boter
4 eetlepels aardappelzetmeel
3 theelepels zout
1 theelepel suiker
1 theelepel gemalen gember
1 theelepel witte peper
2 eieren
verse reepjes spek
| 1. Bedek de bodem van een langwerpige ovenschaal met verse reepjes spek. Laat de lever twee keer malen bij de slager. 2. Meng de room en het paneermeel en laat indikken. 3. Hak de uien fijn en bak de stukjes in boter tot ze transparant zijn. Laat afkoelen. 4. Meng de lever en andere ingrediënten door elkaar en voeg op het laatst de losjes geklopte eieren toe. Roer goed. 5. Giet het mengsel in de ovenschaal, dek goed af met aluminiumfolie en verhit au bain-marie in de oven. |
|
| Deeg: 200 g roomboter of margarine 1 kopje (2 dl) bloem 1/33 kopje (1 dl.) koud water 1 theelepel azijn 1 ei Vulling: zoete pruimenmoes of pruimenjam 1. Meng alle ingrediënten voor het deeg in een schaal snel met de hand tot een samenhangende massa. Kneed niet te veel. |
|
Baktijd: 10 minuten per bakplaat
Ovenstand: 200°C
(Voor ca. 200 stuks)
1 1/4 kopje (300 g) margarine
1 1/4 kopje (300 g) suiker 3 eieren
1 kopje (250 g) stroop
2 theelepels fijne kaneel
2 theelepels gemalen gember
2 theelepels gemalen kruidnagel
1 eetlepel geraspte sinaasappelschil ca. 7 kopjes (1 kg) tarwebloem
3 theelepels dubbelkoolzure soda
| 1. Breng de stroop en de specerijen aan de kook, voeg de margarine toe en klop tot het mengsel afgekoeld is. 2. Klop de eieren met de suiker. 3. Meng de soda met een deel van de bloem en voeg dit bij het mengsel van stroop en margarine. Voeg de geklopte eieren en de rest van de bloem toe. Dit mengsel niet kneden. 4. Dek het deeg af met een plastic stolp en laat een nacht staan op een koele plek. 5. Rol het deeg uit, snij in vormpjes en bak ze in de oven tot ze goudbruin zijn. |
 |
Speculaashuisje in vallei van Moomin
Artikel en foto´s ontleend aan Kotilieden Joulukirja, 1994 (artikel door Inga
Aaltonen, foto door Norman Ojanen en Jorma Marstio)
 |
Deeg: 1. Meng margarine, stroop, suiker en kruiden al
roerend in een pan De volgende dag 10. Maak een plan wat je gaat doen met het deeg
(dus stel vast hoe het er uit moet komen te zien) |
16. Strooi er een beetje tarwemeel op en beweeg met een roller heen en weer op
het deeg tot het deeg 3 - 5 mm. dik is (zorg dat het deeg niet aan de tafel of
roller blijft plakken door evt. tarwemeel toe te voegen)
17. Als je grote delen maakt, bijv. de muren of daken, til het deeg van te voren
op het bakpapier waar al tarwemeel aanwezig is, waarna je kan rollen met de
deegroller
18. Leg de uitgeknipte bakvormen op het deeg, en knip/ snij het deeg bij
19. Verzamel die delen met een gelijke maat op een ovenplaat, zo zijn deze
tegelijkertijd klaar en bak deze op 160 °C; de grote delen zijn na ca. 18
minuten klaar, maar oplettendheid is noodzakelijk: alles hangt samen met de maat
en dikte van het deeg, het aantal vormen en de oven zelf
20. Haal de delen uit de oven en laat deze op een platte tafel of dienblad
afkoelen
21. Verzamel al het overtollige deeg in een schaal en maak een bal en maak deze
met de deegroller plat
|
De figuren/ het Moomin-gezin 22. Teken de figuren op papier, knip deze los en
snij de vormen met een klein mes uit het deeg |
|
 |
De boogbrug De boog van de brug kan je met een pandeksel maken (voor de gebogen vorm). Nodig zijn 2 boogdelen, 5 brugplanken, 2 steunplanken en voor het hek 3 pilaren en 2 planken. De kerstboom 25. Maak de kerstboom met deeg (op dezelfde,
eerder beschreven wijze) De (touw)ladder 27. Maak 15/ 20 kleine planken voor de ladder |
|
Het Moominhuis Een huis heeft 40 cm. hoge muren en hiervan zijn er in totaal 8, voor het dak moeten 8 dakdelen worden gebakken. Dus het moeten 4 porties deeg zijn. Je kan ook een lager huis maken, dus met 20 cm hoge muren. De muren zijn steviger als je in plaats van echt open ramen, raamvormen tekent of maakt. Het huis staat op een speculaasplaat, die je maakt van de rest van het deeg (deze is natuurlijk ook gebakken in de oven). Als je binnen een licht wilt, maak dan in de plaat een gat vóór het bakken, voor de lamp. Onder de speculaasplaat is een stevige kartonnen plaat, met daarin een even groot gat voor de draad van de lamp en een spoor waar deze moet lopen. Het huis heeft 2 veranda's, bij een kleine veranda horen 5 delen: 2 dakplaten, 1 pilaar voor ondersteuning van het dak en 2 buitendeuren. Bij de grote veranda horen 7 delen: 3 dakplaten, open wanden/ muren, 1 gevel met deuropening en onder de veranda 1 buitendeur van het huis. Het dak blijft beter staan en de delen blijven beter aan elkaar vastzitten als je eerst met gesmolten suiker geheime steunbalken binnen vastmaakt. In elke dakdriehoek is binnen is binnen op de plaats van de middelste snoeprij plaats voor 8 steunbalken (dus horiontaal geplaatst). Deze zijn iets smaller dan de dakplaat zelf. De breedte is ongeveer hetzelfde als die van een brugbalk van de boogbrug. Nog iets langere balken, ook 8 stuks, dip je in hete suiker en daarmee steun je de lange delen van de dakdriehoek aan de binnenkant (dus verticaal geplaatst). Je kan ook een lappentent of -hut maken. Dan heb je alleen dakdelen nodig en in 1 stuk maak je een deuropening voordat je gaat bakken. |
|
|
Het ijs bestaat uit aluminiumfolie en de sneeuw is gemaakt van watten |
Glacering Langdurige en snel drogende glacering maak je van het witte deel van een ei en van poedersuiker. 31. Mix het eiwit met een mixer en voeg
tegelijkertijd poedersuiker toe, zoveel dat het mengsel steviger wordt; de
glacering voor de figuren mag iets dunner zijn dan de andere glacering (de
iets dunnere glacering verspreid zich vanzelf) Kleuren. Doe zuinig met kunststof, je hoeft maar een klein beetje hiervan met een druppel water te mengen. Voeg dit kleurenmengsel toe aan het glazuur toe, tot de kleur goed is. Bruine kleur is te maken met cacaopoeder |
Versiering vastmaken. Dit kan makkelijk worden gedaan met het glazuur. Gebruik als versiering bijvoorbeeld snoepjes.
Alle huisdelen zijn met gesmolten suiker aan elkaar vastgeplakt.
37. Maak suiker warm in een pan
38. Roer en laat de pan net zolang op het vuur staan als nodig is
39. Temper het vuur, maak de suiker namelijk niet te heet
Je hebt meer handen nodig voor het aan elkaar plakken van de delen van het huis, dus met zijn tweetjes lukt dit beter. Plan de volgorde van het vastplakken. Dip delen van de huisdelen tegelijkertijd in de hete suiker, druk de delen aan elkaar en wacht tot de suiker is afgekoeld en de naden hard zijn.
Bewaar het huis en delen op een droge plek, anders wordt alles te zacht. Na de kerst mag je alles opeten.
Meer finse gerechten: klik hier
"Stille Nacht, Heilige Nacht..."
Column 20.12.2004 - dit artikel is met toestemming in zijn geheel overgenomen
van de site van de Finse ambassade in
Nederland. Hiervoor onze dank.
De kerstliederen hebben al een lange traditie. De
latijnse kerkliederen van de kersttijd zijn even oud als de kerst zelf; één van
de oudste liederen dat nog wordt gezongen is waarschijnlijk "Gloria in excelsis
Deo". Er werd in het jaar 129 voorgeschreven dat dit lied op de kerstnacht
gezongen moest worden. In 1200 begon men in Italië liederen in de eigen taal te
schrijven en deze gewoonte verspreidde zich snel ook naar andere Europese
landen. De oude hymne van de pelgrims "Schoonste Heer Jezus" is afkomstig uit
deze tijd.
De Finse kerstliederentraditie kent drie lagen: Piae Cantiones -liederen,
kerstpsalmen en kerstliederen. De in 1582 in Greifswald uitgekomen
liederenverzameling "Piae Cantiones ecclesiasticae et scholasticae veterum
Episcoporum" bevat liederen, die studenten in de middeleeuwen en in het begin
van de nieuwe tijd in Finland zongen. Hiervan werden vooral de kerstliederen
heel populair.
In het Finse psalmboek zijn altijd kerstpsalmen voorgekomen. De meest geliefde is ongetwijfeld "Ik ben een engel van de Heer", geschreven - en waarschijnlijk ook gecomponeerd - door Maarten Luther voor zijn familie voor de kerstmis van 1535. Deze psalm werd al in 1605 in het Finse psalmboek opgenomen.
| Toen de kersttradities in 1800 veranderden (kerstfeesten op school, kerstboom, kerstman, kerstcadeau's) kwamen ook de kerstliederen naar de mensen. Tot de eerste Finstalige kerstliederen behoorden veel oorspronkelijk buitenlandse liederen. De eerste Finse kerstliederenverzameling, "Joululauluja" (Kerstliederen) genoemd, werd in 1898 door Anna Sarlin uitgegeven. Veel van de kerstliederen ontstonden ten behoeve van de kerstfeesten van de Finse scholen en kwamen zo met de leerlingen mee naar huis. |
|
De meest bekende kerstliederen worden gezongen tijdens de "Kauneimmat joululaulut" (de Mooiste kerstliederen) -evenementen, die vóór de kerstmis ca. een half miljoen Finnen naar kerken en andere plaatsen van de kerkgemeenten trekken. Tijdens deze zangevenementen word altijd "Sylvian joululaulu" (Het kerstlied van Sylvia) van Karl Collan (1828-1871), "Varpunen jouluaamuna" (Een mus in de kerstochtend) van Otto Kotilainen (1868-1963) en "Joulu" (Kerstmis) alsmede "Jouluvirsi" (Kerstpsalm) van Jean Sibelius (1865-1957) gezongen. De traditie van de Mooiste kerstliederen werd in 1973 geboren.
| De teksten van de kerstliederen
gaan over sneeuwrijke landschappen, reizen naar de kerk en kerstdiensten,
kerstkabouters, kerstman en cadeau's, de sfeer van de kerst in de
kindertijd, kerstmaaltijden en kerstbezigheden. Het grootste deel van de
Finse kerstliederentraditie betreft de thema's van de gebeurtenissen van de
kerstnacht. Het zangstuk Sterrenjongens (Tiernapojat) behoort tot een
eeuwenoude, originele Finse kersttraditie.
Er zijn ca. 3.500 kerstliederen in Finland gepubliceerd. Dit aantal bevat Piae Cantiones-liederen, kerstpsalmen en kerstliederen. De jaarlijkse, meest gespeelde kern van alle kerstliederen bevat maar 30-50 meest geliefde kerstliederen. |
|
Finland kent bijna 400 componisten, die kerstliederen hebben gemaakt. In het algemeen is een componist tevreden met één kerstlied, maar er zijn ook uitzonderingen. De meest productieve is Martti Hela (1890-1965) geweest met 44 kersliederen. Otto Kotilainen heeft 13 kerstliederen gecomponeerd en Jean Sibelius 10.
Het meest bekende kerstlied in de wereld is waarschijnlijk "Stille nacht, heilige nacht". Dit lied werd op de kerstavond van 1818 in Oberndorf bij Salzburg door Franz Gruber gecomponeerd, op een gedicht van Josef Mohr. Het lied is in 1833 in het Fins vertaald door pastoor G.O. Schöneman. De vertaling van dominee Matti Pesonen, die in 1944 werd gepubliceerd, bleef leven en is bekend bij alle Finnen. De eerste Finstalige opname van dit lied werd in 1926 gezongen door Väinö Sola.
"Sylvian joululaulu" (Het kerstlied van Sylvia) word gezien als het meest geliefde kerstlied in Finland. De oorspronkelijk Zweedstalige tekst van dit lied is geschreven door Zacharias Topelius. Het lied is in het Fins vertaald door Martti Korpilahti.
Als bron zijn gebruikt o.a. Opinportti van Yleisradio, nieuwsbericht van STT (Finse nieuwsdienst) en een artikel van SKS (de vereniging van de Finse literatuur)
Fins kerstfeest in België combinatie van
elementen uit oud en nieuw thuisland
Dit artikel is met toestemming integraal overgenomen van
de site van de Finse ambassade in België.
Hiervoor onze dank.
Lerares Fins Kirsti Rantalainen viert al sinds 1985 kerst in België. We hadden een gesprek met Kirsti, die ook de webpagina’s van de ambassade in het Frans vertaalt, en spraken met haar over hoe zij, als Finse die in België woont, met haar gezin Kerstmis viert.
| Als in het buitenland wonende Fin heb je het
voorrecht te kunnen genieten van de rijkdom van de feesttradities van zowel je
oorspronkelijke als je nieuwe land, en je kan ook je eigen nationale gebruiken
in het land waar je nu woont bekendmaken en uitleggen. Vaak lijkt het alsof de
culturele grens tussen Noord- en Zuid-Europa dwars door België loopt, ergens
tussen Vlaanderen en Wallonië. Ook al zijn er veel overeenkomsten tussen het
noordelijke Finland en het zuidelijker België - het zijn tenslotte allebei
Europese landen - toch zijn er ook verschillen en die worden vaak erg zichtbaar
als je kijkt naar de manier waarop in beide landen de grote feestdagen worden
gevierd.
De sfeer van het kerstfeest en de tradities die ermee samengaan worden opgebouwd uit kleine dingen; kaneelkoekjes en dennengeur, warme wijn met kruiden en zacht kaarslicht. In Kirsti’s gezin is Kerstmis ondenkbaar zonder een kerstboom. Ook in België wordt de boom opgesmukt met oude, mooie versieringen die Kirsti uit Finland heeft meegebracht, met kaarsen en soms met kleine Finse vlaggetjes. De geschenkjes worden voor kerstdag onder de boom opgestapeld, en ze worden pas op kerstavond opengemaakt. Bij een Fins kerstfeest horen ook traditionele kerstgerechten. In de eerste jaren van haar verblijf in België maakte Kirsti de Finse kerstrecepten voor haar Belgische schoonfamilie klaar, die nieuwsgierig en ietwat geamuseerd van de ovenschotels en rodebietenslaatjes proefde. Het lekkerst vonden ze de aardappelschotel die Kirsti volgens een oud recept van haar moeder maakt. ”Bij mijn schoonouders werd met Kerstmis altijd kreeft gegeten, wat in België een feestelijk gerecht is, niet alleen met kerstdag. Veel Belgen eten met Kerstmis ook kalkoen. Bij ons in de familie wordt echter de kreefttraditie voortgezet, als voorgerecht zijn er oesters en als dessert een kerststronk, zij het in een lichte versie. De Finse aardappelschotel eten we pas na kerstdag,” vertelt Kirsti. Haar leerlingen op school trakteert ze op warme kruidenwijn (uit de thermosfles), bij kaarslicht. Voor Belgische leerlingen is de Finse ”glögi” een exotisch drankje, want de Duitse en Noord-Europese Glühweintraditie is in België nog niet zo verbreid, zegt Kirsti. Belgen houden over het algemeen niet van zoete wijn. |
|
Volgens Kirsti is Kerstmis in België niet zo sfeervol als in Finland, waar het ondanks de drukte van de kerstinkopen toch nog mogelijk is iets van de echte kerstsfeer en ingetogen kerststemming te beleven. ”De bezinning begint al bij de voorbereiding van kerstdag, in Finland is dat een tijd van devotie en ook het belangrijkste feest van het jaar”, zegt Kirsti. In haar kindertijd in Lahti hoorde bij kerstdag ook het kerkbezoek en de sauna en de kerstrust. In België lijkt Kerstmis meer een feest zoals andere, en de dag voor Kerstmis wordt er gewoon gewerkt. Bij een Belgisch kerstfeest horen lekker eten, pakjes onder de kerstboom en tijd voor het gezin. Voor veel katholieke gelovigen hoort ook de middernachtsmis tot de vaste kerstgebruiken. Nieuwjaar wordt in België extroverter gevierd dan kerst, zegt Kirsti. Dan nodigen Belgen vrienden uit voor een gezellige oudejaarsavond of ze vieren buitenshuis feest en gaan naar het vuurwerk kijken, op de Brusselse Grote Markt bijvoorbeeld.
Verkiezing "Kerstman van het Jaar" in Iitala
Onlangs viel ons het bericht op dat men in Iitala de "Verkiezing van de Kerstman van het Jaar" heeft georganiseerd. Er waren slechts vijf kandidaten die aan een behoorlijk aantal "eisen" dienden te voldoen. Wat te denken van de zangvaardigheden, de wedstrijd wie de meeste kinderen op schoot kan nemen (bleken er maximaal vijf te zijn) en het gooien van cadeautjes in een grote vaas? Voorwaar geen sinecure. Dan vergeten we nog even de kunde die er bij kwam kijken om de lunch met drank te gebruiken: de baard bleek toch flink in de weg te zitten.
Winnaar: Peter Petro, 25 jaar uit en afkomstig uit Hämeenlinna. De prijs, 1500 euro, wordt geschonken aan een project ten gunste van armlastige gezinnen.
Enkele linktips
Voor de surfer met iets meer tijd zetten wij enkele sites op een rijtje met als thema: Kerstmis in Finland
Christmas with Virtual Finland - Virtual Finland is een uitgebreide site over Finland in al haar aspecten. Op deze site wordt veel informatie gegeven over Kerstmis in Finland, kunt u digitale kerstkaarten versturen en kunt u nog veel meer achtergrondinformatie terugvinden.
Santapark - Naar eigen zeggen dé plaats waar u dient te zijn om de Kersman te ontmoeten
Santatelevision - de naam zegt het al (even opletten, de site is vrij omvangrijk om te downloaden)
Santagreeting - wilt u iemand met een échte kerstkaart de groeten doen, dan kunt u hier een kijkje nemen
Santaclauslive - alleen al de eerste pagina is de moeite van het bekijken waard!
Het team van Glebbeek-Internet wenst u fijne feestdagen toe.
De recepten en informatie zijn deels ontleend aan FINFO 8, jrg. 2000
Link maken naar deze site: dat kan!
Gebruik bijvoorbeeld deze banner:
banner gemaakt door
Linkparadijs
Gebruik het volgende script:
<a target="_blank" href="http://www.kerstspecial.ontheweb.nl">
<img border="0" src="http://www.glebbeek-internet.com/banner/kerstspecial.gif"
width="468" height="60"></a>
