Finlandsite
Hoofd menu
· Home
» Reizen
Von Willebrand, de Finse bloeddeskundige
Von Willebrand, de Finse bloeddeskundige

Door Marten Dooper, wetenschapsjournalist

Eilanden kunnen om veel redenen beroemd worden. De Kanaaleilanden Jersey en Guernsey zijn het vanwege hun belastingvoordelen, de Waddeneilanden vanwege hun natuurschoon en de Galápagos-eilanden omdat hun soortenrijkdom Darwin op het spoor zette van zijn evolutietheorie.

Ook de Åland-eilanden, gelegen in de Botnische Golf, de zee tussen Finland en Zweden, hebben een zekere mate van beroemdheid weten te verwerven. Het was daar dat de Finse arts Erik von Willebrand op het spoor kwam van de stollingsziekte die later naar hem vernoemd is. Enkele decennia later ontdekten de Finse oogartsen Forsius en Eriksson bij de bevolking van diezelfde eilanden bovendien een (naar hen vernoemde) oogaandoening. Erik A. von Willebrand wordt geboren in 1870 in de Finse havenplaats Vaasa. Hij studeert geneeskunde aan de universiteit van Helsinki waar hij in 1896 zijn arts-examen behaalt. Hij promoveert in 1899 op een onderzoek naar veranderingen in het bloed na hevig bloedverlies. Bloed, en met name de stolling ervan, blijft von Willebrand zijn hele leven lang boeien.

Tandvlees
Vanaf 1908 is Von Willebrand werkzaam als internist in het Diaconessenziekenhuis in Helsinki. In 1925 wordt hem gevraagd een 5-jarig meisje te onderzoeken. Het kind, Hjordis geheten en afkomstig van een dorpje op de Åland-eilanden, bloedt overmatig na een relatief kleine verwonding aan haar lip. Navraag leert Von Willebrand dat zij ook regelmatig last heeft van langdurig neusbloeden en bloedend tandvlees. Zij is de negende van twaalf kinderen, tien van hen vertonen dezelfde klachten. Vier kinderen zijn al op jonge leeftijd gestorven aan niet te stelpen bloedingen. Het meisje zal, tragisch genoeg, zelf op tienerleeftijd doodbloeden tijdens haar vierde menstruatie.

Von Willebrand is gegrepen door de aandoening van het meisje en haar familiegeschiedenis. Hij reist af naar de Åland-eilanden om zich nader in de ziekte te verdiepen. Hij brengt vier generaties van de familie in kaart en concludeert dat van de 66 familieleden, 23 lijden aan problemen met de bloedstolling. Onder hen zijn meer vrouwen dan mannen, hetgeen er op wijst dat er sprake moet zijn van een andere stollingsziekte dan de klassieke hemofilie. Die, zo is ook dan al bekend, komt immers vrijwel uitsluitend voor bij mannen.

In 1926 beschrijft hij zijn bevindingen in een wetenschappelijk artikel in het Fins. Von Willebrand noemt de ziekte 'erfelijke pseudo-hemofilie'. In 1931 verschijnt van zijn hand een Duitstalig artikel over de aandoening, hetgeen de belangstelling ervoor doet toenemen. Rudolf Jürgens, hematoloog te Leipzig, reist af naar de Åland-eilanden om samen met Von Willebrand het onderzoek voort te zetten. Zij ontdekken dat het probleem gelegen moet zijn in de eigenschappen van de bloedplaatjes, de bloedcellen die tijdens de stolling van het bloed aan elkaar gaan klitten. Bij Von Willebrands patiënten blijken de bloedplaatjes dit niet goed te kunnen, waardoor de wond niet dichtgaat.

In 1933 schrijven Jürgens en Von Willebrand samen een artikel over hun bevindingen bij de ziekte. Zij noemen de aandoening nu 'constitutionele thrombopathie.' Pas in de tweede helft van de twintigste eeuw wordt duidelijk dat de aandoening geen medisch curiosum is dat zich beperkt tot de inwoners van de Åland-eilanden. Alleen al in Zweden blijken 50 families rond te lopen met deze ziekte. Het onderzoek naar de oorzaak van de aandoening neemt ras toe, en al snel duikt de term 'ziekte van Von Willebrand' op.

In 1971 wordt de oorzaak gevonden. Mensen met de ziekte van Von Willebrand missen in meer of mindere mate een eiwit dat bloedplaatjes aan elkaar laat hechten. Dit eiwit, naar de ontdekker van de aandoening respectvol de Von Willebrandfactor genoemd, dient tevens als transportmiddel voor factor VIII, een ander belangrijk eiwit bij de stolling van het bloed. Erik von Willebrand zelf maakt niet meer mee dat zijn naam wordt vereeuwigd in de ziekte en het ontbrekende eiwit. Hij sterft in 1949, op 79 jarige leeftijd.
LaplandOnline Vakanties


Stel je individuele Lapland winterrondreis samen
Sneeuwscooter direct vanaf de luchthaven, slee met je husky's diep de wildernis in en slaap gedurende je reis in knusse blokhutten of een eigen gebouwde sneeuwiglo

Meer weten? Lapland online

Finland Reiswijzer
Finland Reiswijzer

Finland Vakanties
Tips van A tot Z
Verzekeren
Vlucht/ hotel boeken
Auto reserveren
Boot reserveren
Finland Reizen - by FINholidays
Kanovakantie



Bookmark and Share
Welkom
Inlognaam:

Wachtwoord:




Vergeet me niet

[ ]
Handige boeken

 
Google Ads
Over de Finlandsite
Klik hier voor een korte profielschets van de Finlandsite. Klik hier voor onze disclaimer (privacy/ copyright/ overname inhoud/ maken van links)
Handig van Finlandsite
QR-code Finlandsite.M
QR-code Twitter.com/FinlandMelding
(QR-code?)

Meerdere newsfeeds

Andere tools


Finlandsite als homepage (IE 5+)
Voeg Finlandsite toe aan Start (IE9+)

Bookmark deze pagina


Finlandsite Nieuws app:
- via Finlandsite
- via Google Play
- via Amazon App Store


Finse economie

- Nieuws via Finlandsite

- Reacties op het Nieuws

- Actuele agenda

- Finland Forum

- Recept v/d week

- De naamdag vandaag

- Weer Finland

- Opbouwtijd Finlandsite (historie)

- Status Database Finlandsite

- Veranderingen aan hoofdpagina

- Bookmark: deze pagina


Diensten via SMS


- iCal Finland Actuele Agenda
(uitleg/ voeg toe)

- JSON Finlandnieuws en Comments


- Finlandsite op Twitter, overzicht
- Finlandnieuws op Twitter
- Finlandsite op Facebook
- Finlandsite op Google+
- Finlandsite op LinkedIn
- Finlandsite op YouTube
- Finlandsite op NuJij
- Finlandsite op Pinterest
- Finlandsite op Netvibes

- Finlandsite via Symbaloo

- Finlandnieuws via Netvibes
- Finlandnieuws via Protopage


- Finland(forum) WebSlice
(vanaf IE8, ook via ieaddons.com)


Finland Accelerator
(vanaf IE8, ook via iegallery.com) Wat is dit?


Finland Chrome Extension



- Terug naar de top van deze pagina


- Plaats een banner of maak een link


 
Finlandsite is een product van Glebbeek-Internet

Glebbeek-Internet

nu bent ú aan zet!
Opbouwtijd: 0.0801 sec, 0.0105 van dat voor queries. DB queries: 25.